Drogi rodzicu, sprawdź czego dziś nauczyło się Twoje dziecko!

1

Czym jest atom?

Atom to malutka cząsteczka, z której zbudowane jest wszystko wokół nas. W jego środku – w jądrze – znajdują się protony i neutrony (czerwone i niebieskie kulki), a wokół krążą szybkie elektrony (żółte kulki).

2

Czy atomy można zobaczyć gołym okiem?

Nie. Atomy są tak malutkie, że nie da się ich zobaczyć bez pomocy specjalnych urządzeń. Do ich obserwacji używa się mikroskopów elektronowych, które znajdują się tylko w laboratoriach badawczych.

3

Co dzieje się podczas pocierania balonem o włosy?

Podczas pocierania włosy oddają balonowi część swoich elektronów – czyli tych żółtych, niewidzialnych cząsteczek. Balon staje się wtedy naładowany i może przyciągać lekkie rzeczy, np. papierki lub pieprz.

4

Czy atomy w papierze, plastiku i metalu trzymają się tak samo mocno?

Nie.
  • W papierze atomy trzymają się lekko – łatwo go podrzeć.
  • W plastiku atomy trzymają się mocniej – słomkę można wygiąć, ale trudniej ją złamać.
  • W metalu atomy trzymają się bardzo mocno – tak mocno, że nie udało nam się wygiąć metalowego kątownika!

5

Co to jest napięcie powierzchniowe?

To siła, która sprawia, że cząsteczki wody trzymają się razem – jakby łapały się za ręce. Dzięki temu woda tworzy na swojej powierzchni cieniutką, niewidzialną błonę. Właśnie dlatego woda w szklance może sięgać nieco powyżej brzegu i nie wylewa się.

6

Dlaczego niektóre owady i liście potrafią unosić się na wodzie?

Dzięki napięciu powierzchniowemu:
  • Nartnik ma lekkie nóżki pokryte włoskami i nie przebija błony z wody, może więc po niej „chodzić”.
  • Niektóre liście też się nie zatapiają, bo napięcie powierzchniowe je podtrzymuje na powierzchni.

7

Co naprawianie rzeczy klejem ma wspólnego z atomami?

Kiedy nakładamy klej, jego cząsteczki wchodzą między atomy dwóch rzeczy i tworzą z nimi nowe, mocne połączenia – jakby się złapały za ręce albo skleiły rzepem. Po wyschnięciu klej mocno trzyma wszystko razem. Czasem nowe wiązania są słabsze i mogą się łatwo rozpaść, ale czasem są nawet mocniejsze niż oryginalne!

8

Jak zachowują się atomy papieru w wodzie, a jak w oleju?

Papier dobrze wiąże się z wodą, bo ma podobną budowę – dlatego nasiąka i może się rozpaść. Olej nie tworzy takich wiązań, więc papier po wyjęciu z oleju pozostaje nienaruszony.

9

Czym wyróżnia się ciecz nienewtonowska?

To ciecz, która zachowuje się inaczej niż zwykła woda. Gdy poruszasz się w niej powoli – płynie. Ale gdy uderzysz lub ściśniesz – staje się twarda, jak plastelina. To dlatego można po niej przez chwilę nawet chodzić! W środku tworzy się wtedy gęsta „siatka połączeń”, która się usztywnia.

10

Co pokazuje eksperyment z mostem z papieru?

Pokazuje, że nie tylko skład, ale także kształt i ułożenie materiału mają znaczenie. Most z papieru złożonego w harmonijkę był dużo wytrzymalszy niż ten z prostej kartki. Tak samo w świecie atomów – ich ułożenie decyduje o wytrzymałości rzeczy.

11

Jaką wielką moc skrywa ołówek?

W środku ołówka znajduje się grafit – specjalna substancja, która potrafi przewodzić prąd. Podczas eksperymentu narysowaliśmy grafitowe ścieżki i sprawdziliśmy, że prąd może przez nie przepływać – brzęczyk zadziałał!

*Zakres omawianego materiału może się różnić w zależności od wieku młodych odkrywców.