Drogi rodzicu, sprawdź czego dziś nauczyło się Twoje dziecko!

1

Kto odkrył grawitację?

Około 300 lat temu żył naukowiec Isaac Newton. Gdy zauważył spadające jabłko, zaczął się zastanawiać, dlaczego spada prosto w dół, a nie w bok. Zrozumiał wtedy, że musi istnieć niewidzialna siła przyciągająca wszystko do Ziemi – i nazwał ją grawitacją.

2

Co to jest grawitacja?

Grawitacja to niewidzialna siła, która przyciąga wszystko w kierunku Ziemi. Dzięki niej przedmioty nie unoszą się w powietrzu, lecz spadają na ziemię, a my sami nie odlatujemy w kosmos.

3

Czy możemy pokonać grawitację?

Na chwilę tak! Gdy podskakujemy, nasza siła nóg odrywa nas od ziemi, ale zaraz grawitacja przyciąga nas z powrotem. Możemy się od niej oderwać tylko na moment – np. skacząc lub lecąc samolotem.

4

Czy cięższe przedmioty spadają szybciej niż lżejsze?

Nie! Siła grawitacji działa tak samo na wszystkie obiekty – niezależnie od ich masy. Dlatego mała i duża piłka spadają na ziemię w tym samym czasie.

5

Dlaczego kartka papieru spada wolniej niż kulka z papieru?

Bo działa na nią opór powietrza. Płaska kartka ma dużą powierzchnię i powietrze ją spowalnia, jakby opadała w kisielu. Zgnieciona kulka ma małą powierzchnię, więc spada szybciej.

6

Co to znaczy, że coś jest aerodynamiczne?

To znaczy, że ma taki kształt, który pozwala powietrzu łatwo po nim przepływać. Dzięki temu porusza się szybciej i zużywa mniej energii. Aerodynamiczne są np. samoloty, rakiety, samochody wyścigowe i długopisy.

7

Dlaczego jedne przedmioty wbijają się w piasek, a inne nie?

Przedmioty, które spadają szybciej i mają mały opór powietrza, z większą siłą uderzają w podłoże – dlatego wbijają się w piasek. Lekkie lub płaskie rzeczy spowalnia powietrze, więc spadają delikatniej.

8

Jak działa eksperyment z łańcuchem wypadającym ze słoika?

Kiedy wyciągniemy końcówkę łańcucha ze słoika, grawitacja zaczyna ją przyciągać w dół. Pociąga za sobą resztę łańcucha, który sam zaczyna wypadać. To grawitacja „ciągnie” go na zewnątrz.

9

Co to jest spadochron i po co go używamy?

Spadochron to wynalazek, który pozwala spadać wolniej. Dzięki dużej powierzchni zatrzymuje powietrze i zwiększa opór – dlatego człowiek lub przedmiot opada spokojnie, a nie z dużą prędkością.

10

Czy w kosmosie też działa grawitacja?

Tak! Grawitacja działa wszędzie. Na Księżycu przeprowadzono eksperyment – zrzucono jednocześnie młotek i piórko. Spadły w tym samym czasie, bo na Księżycu nie ma powietrza, które mogłoby spowolnić piórko.

11

Do czego służy Rura Newtona?

To szklana tuba, z której usunięto powietrze. W środku znajduje się piórko i metalowa blaszka. Kiedy je puszczamy, spadają jednocześnie, bo bez powietrza nie działa opór, tylko sama grawitacja.

12

Co to jest bezwładność?

Bezwładność to właściwość ciał, które chcą zachować swój stan ruchu lub spoczynku. W eksperymencie z monetą i kartą do gry, gdy pstrykamy kartę, porusza się ona, ale moneta – dzięki bezwładności – zostaje w miejscu i wpada do szklanki pod wpływem grawitacji.

13

Jak grawitacja utrzymuje Układ Słoneczny?

Grawitacja Słońca przyciąga planety, które dzięki temu krążą wokół niego. To jak sznurek, który trzyma kamień, gdy nim kręcisz – grawitacja działa jak taki niewidzialny sznurek w kosmosie.

14

Dlaczego planety nie wpadają do Słońca?

Bo oprócz przyciągania grawitacyjnego planety poruszają się bardzo szybko w bok. Ich ruch i grawitacja równoważą się – dlatego zamiast wpaść do Słońca, krążą wokół niego po orbitach.

15

Czy grawitacja działa tylko na Ziemi?

Nie. Każda planeta i każde ciało w kosmosie ma swoją grawitację. Ziemia przyciąga Księżyc, Jowisz przyciąga swoje księżyce, a Słońce – wszystkie planety.

16

Czy są siły silniejsze od grawitacji?

Tak! W małej skali grawitację mogą pokonać inne siły, np. magnetyzm, tarcie, elektrostatyka, sprężystość czy siła naszych mięśni. Na zajęciach eksperymentowaliśmy z magnesami, które trzymają się pionowej metalowej tablicy oraz karteczkami elektrostatycznymi, które można przyczepić do przeróżnych powierzchni.

*Zakres omawianego materiału może się różnić w zależności od wieku młodych odkrywców.