Drogi rodzicu, sprawdź czego dziś nauczyło się Twoje dziecko!
1
Co to są maszyny proste?
Maszyny proste to bardzo proste narzędzia, które nie zwiększają siły człowieka, ale pomagają ją mądrze wykorzystać. Na zajęciach sprawdzaliśmy, jak dzięki nim łatwiej podnosić, przesuwać albo rozdzielać ciężkie przedmioty – dokładnie tak jak starożytni budowniczowie piramid!
2
Co to jest dźwignia? – Na zajęciach testowaliśmy, jak belka i podpórka podnoszą butelkę wody.
Dźwignia to długa belka i punkt podparcia, które pozwalają podnieść bardzo duży ciężar przy użyciu małej siły. Gdy przesunęliśmy podpórkę bliżej butelki z wodą, mogliśmy unieść ją jednym palcem!
3
Dlaczego taczka to też dźwignia? – Pokazywaliśmy to na zajęciach.
Taczka jest przykładem dźwigni jednostronnej. Koło działa jak punkt podparcia, a my podnosimy ciężar przy użyciu mniejszej siły. Dzięki temu łatwiej przewozić ciężkie rzeczy.
4
Jak działa dźwignia dwustronna?
Dźwignia dwustronna ma punkt podparcia na środku i ramię z dwóch stron. Jeśli położymy na końcach przedmioty o tej samej wadze, belka ustawia się równo. Tak działają wagi szalkowe!
5
Po co Egipcjanom były rolki – czyli praprzodkowie koła? Testowaliśmy to, transportując butle z wodą.
Rolki pozwalały łatwo przesuwać ciężkie bloki kamienne, ponieważ łatwiej coś toczyć, niż ciągnąć po ziemi. Na zajęciach przekładaliśmy rolki pod deską i dzięki temu przesuwaliśmy „egipski blok”.
6
Dlaczego współczesne wózki też są maszyną prostą?
Wózki wykorzystują koło z osią, które jest typem maszyny prostej. Dzięki kołom ciężkie rzeczy łatwo przemieszczać, tak jak my transportowaliśmy dzieci lub butelki na zajęciach.
7
Co to jest równia pochyła? – Na zajęciach wciągaliśmy ciężar pod górę po rampie.
Równia pochyła to po prostu pochyła deska lub powierzchnia, po której łatwiej wciągnąć ciężar na górę, niż podnieść go pionowo. Dzięki rampie mogliśmy wtoczyć butelkę bez dużej siły.
8
Jak działa klin? – Eksperymentowaliśmy, rozdzielając plastelinę.
Klin zamienia ruch w bok na siłę rozpychającą. Dzięki niemu łatwo rozdzielić lub rozłupać materiał. Na zajęciach klin bez trudu rozcinał plastelinę, choć rękami było to trudne.
9
Do czego starożytni Egipcjanie używali klinów?
Egipcjanie używali klinów do rozłupywania kamieni. Drewniane kliny wkładali w szczeliny, polewali wodą, a drewno pęczniało i rozpierało skałę. To jedna z najstarszych technik obróbki kamienia.
10
Co to jest bloczek (krążek)? – Testowaliśmy, jak lekko podnosi ciężar.
Bloczek pozwala zmienić kierunek działania siły – możemy ciągnąć w dół, aby podnieść coś do góry. Dzięki temu jest nam dużo łatwiej! Na zajęciach lekko podnosiliśmy ciężkie woreczki.
11
Dlaczego z bloczkiem łatwiej podnieść ciężar? – Sprawdzaliśmy to na modelu.
Ponieważ możemy użyć ciężaru własnego ciała, ciągnąc linę w dół lub w bok, zamiast podnosić coś do góry rękami. To duża oszczędność siły!
12
Co to jest kołowrót? – Pokazywaliśmy model, na którym testowaliśmy działanie kołowrotu.
Kołowrót zamienia ruch obrotowy na podnoszenie ciężaru. Dzięki korbie łatwiej wciągnąć coś do góry. Tak kiedyś wyciągano wodę ze studni.
13
Jak działa dźwig łączący bloczek i kołowrót?
Dźwig wykorzystuje bloczek do zmiany kierunku siły i kołowrót do zmniejszenia potrzebnej siły. Dzięki temu jeden człowiek może podnieść bardzo duży ciężar.
14
Co to jest śruba? – Na zajęciach dobieraliśmy śruby do gwintów.
Śruba to klin owinięty wokół osi. Dzięki gwintowi można mocno łączyć różne elementy, a także tworzyć prasy czy podnośniki. Na zajęciach dopasowywaliśmy różne śruby do odpowiednich gwintów.
15
Jakie 6 typów maszyn prostych poznaliśmy na zajęciach?
Poznaliśmy: 1) dźwignię, 2) koło z osią (koła, rolki, kołowrót), 3) równię pochyłą (rampę), 4) klin, 5) śrubę, 6) bloczek/krążek.
*Zakres omawianego materiału może się różnić w zależności od wieku młodych odkrywców.
